Wat was het een bijzondere avond, afgelopen donderdag in Veenendaal, tijdens de lezing Als lijden je raakt en God stil blijft. Een avond waarop we met elkaar mochten stilstaan bij een indringende vraag: wat heb je nodig als God stil lijkt of ver weg voelt in het lijden? We waren samen met een grote groep mensen die ieder hun eigen, persoonlijke verhaal en ervaringen met lijden meebrachten.

Dominee Dirk de Bree nam ons mee in het verhaal van Job uit de Bijbel. Aan de hand van dit verhaal ontdekten we hoe belangrijk het is om mensen om je heen te hebben wanneer je door een moeilijke tijd gaat. Juist in tijden van nood blijkt hoe waardevol vriendschap en nabijheid zijn. Je hebt mensen nodig die naar je toe komen, bij je blijven en naar je luisteren.

Het verhaal van Job in de Bijbel

Job krijgt bezoek van zijn vrienden. In eerste instantie doen zij iets heel waardevols: ze komen naar hem toe. Dat lijkt eenvoudig, maar dat is het niet altijd. Zeker wanneer iemand ernstig ziek is of zich aan het einde van het leven bevindt, kan het spannend en moeilijk zijn om op bezoek te gaan. Wat gaat er dan door je hoofd? Er kan ongemak ontstaan. Toch is juist die aanwezigheid van grote betekenis.

Ook zwijgen zij en blijven bij hem zitten. Ze geven hem de ruimte om zijn verdriet te uiten. Wat mooi. Zij luisteren en zwijgen. Zij zeggen dus niets, terwijl wij vaak denken dat we allemaal dingen moeten zeggen.

Elkaar ontmoeten in het lijden

Het is ook bijzonder eigenlijk wanneer je op bezoek mag komen bij iemand, dat de ander je toelaat. Het is eigenlijk een cadeau. En wanneer we elkaar in het lijden ontmoeten, ontstaat er als het ware een heilige ruimte. Een plek waar we ons verdriet mogen delen, waar we de ander dichtbij laten komen en waar we er eenvoudigweg voor elkaar mogen zijn. Daarbij is het belangrijk om te beseffen dat mensen die lijden niet alleen zorg of hulp nodig hebben; we kunnen ook van hen leren. Zij kunnen ons bemoedigen, voor ons bidden, ons zegenen en getuigen van de hoop die in hen leeft.

Het verhaal van Job laat ook zien hoe moeilijk het kan zijn om bij iemand te blijven die diep lijdt en worstelt met grote vragen zoals: Waarom? Wanneer Job zijn wanhoop uitspreekt, maken zijn vrienden de fout om met hem in discussie te gaan en verklaringen te zoeken voor zijn lijden. Daarmee verliezen ze uit het oog wat Job op dat moment het meest nodig heeft: mensen die naast hem blijven zitten en naar hem luisteren. 

‘We kunnen er zijn voor de ander en juist daarin kan iets van Gods nabijheid zichtbaar worden.’

Wanneer God stil lijkt, hebben we mensen nodig die niet terugdeinzen voor onze vragen, maar die naast ons blijven staan en zeggen: ‘Ik ga samen met jou en jouw vragen naar God.’

Deze avond onderstreepte hoe belangrijk het is dat er ruimte is voor lijden binnen onze samenleving, onze theologie en onze kerken. Een plek waar mensen met hun pijn, verdriet, twijfel en vragen gezien en opgevangen worden. Waar niet altijd antwoorden nodig zijn, maar waar ruimte is voor ontmoeting, verbondenheid en hoop.

Het is ontzettend mooi dat de Stichting Als kanker je raakt met workshops en toerusting kerken helpt om hierin een betekenisvolle rol te spelen. Zo kunnen kerken groeien in het bieden van een veilige plek waar mensen die met kanker en ander lijden te maken hebben, zich gezien, gehoord en gedragen weten.

We kunnen het lijden niet oplossen en we hebben geen antwoorden op de vraag waarom. Maar we kunnen er wél zijn. En juist daarin kan iets van Gods nabijheid zichtbaar worden.

Wat Bert Troost zegt over deze avond:

“Ik werd geraakt door de gedachte die Dirk van de Bree aanreikte dat er in iedere kerkelijke gemeente veel ‘Jobs’ zijn: mensen die door hun lijden veel geleerd en ontvangen hebben en daarmee anderen kunnen dienen. Laten we hen eren in deze bediening. Het is voor henzelf ook een zegen en bemoediging dat lijden zo vrucht mag dragen!”

Dominee Dirk de Bree schreef het boek De Kwestie Job en sprak op deze avond. Na de pauze vormde hij samen met Joline Zuidema en Edwin Struik een panel om vragen van aanwezigen te beantwoorden. De avond werd georganiseerd door de Werkgroep Veenendaal Als kanker je raakt, dankzij Bert Troost en Ellen Voorthuizen.

Workshop: Pastorale ondersteuning bij kanker

Ook voor kerken willen we een groot verschil maken. We merken dat pastorale werkers er graag willen zijn voor iemand met kanker, maar lang niet altijd goed weten wat ze moeten zeggen of doen. Met bewustmakende workshops helpen we kerkenraden, pastorale werkers en vrijwilligers om op een liefdevolle en praktische manier naast mensen te staan in een van de meest ingrijpende periodes van hun leven.