Boekentip: Beter leven met een chronisch-progressieve ziekte

Je staat midden in het leven en opeens krijg je te maken met een chronische ziekte. Hoe ga je daarmee om, als patiënt en als naaste? Deze gids biedt herkenning, hulp en handvatten, bijeengebracht door de ervaringsdeskundigen zelf.

Graag vragen wij jouw aandacht voor dit waardevolle, veelzijdige boek. Als kanker je raakt heeft ook een pagina in dit boek gekregen. Ook staan er interviews en blogs van betrokkenen bij onze stichting in. Van harte aanbevolen!

Peter van den Berg hoorde op zijn 39ste dat hij Parkinson heeft en Angelique van de Lit heeft vanaf haar 49ste ALS. Als collega’s hadden zij mooie gesprekken over hoe zij met hun ziekte omgingen. Ze deelden hun verdriet, de weg naar acceptatie, de omgang met hun naasten en hun manier om naar de toekomst te kijken. Nu delen ze hun gezamenlijke pad in deze bundel vol praktische informatie afgewisseld met persoonlijke intermezzo’s van chronisch zieken en concrete adviezen van psychologen en coaches.

Naast een kennismaking met ziektes als ALS, Parkinson, MS, Kanker, Reuma en Lyme komen alle kanten van een chronische ziekte aan de orde: werk, relaties, gezin, emoties en financiën.
Voor patiënten en zieken: herkenning in persoonlijke verhalen. Je moet verder, maar hoe?
Voor familie en vrienden: begrip en handvatten. Hoe kun je een chronisch zieke steunen?
Voor collega’s: inzicht in de grenzen aan het functioneren. Wat kun je verwachten van je collega?
Voor professionals: kennis over de persoonlijke ervaring van een patiënt/ kant van een ziekte. Hoe bied je de meest passende zorg?

Deze gids wil hoop, troost en perspectief bieden naast praktische handvatten voor een waardevol leven.

De verwachte boekhandel prijs is € 34,95. Wanneer je deze bundel voor 30 juni 2020 besteld dan gaat €2,50 naar de stichting Als kanker je raakt.

Meer informatie:
Voor meer informatie kun je contact opnemen met Peter (06-42368669 / petervandenberg@leg-uit.nl). Neem gerust een kijkje op: www.jong-en-parkinson.nl/l/beterleven/

 

Boekentip: Als kanker je gezin treft

Bij de diagnose kanker staat je wereld even stil. Maar het dagelijkse gezinsleven gaat wel door. Een belangrijke vraag waar je als ouder mee te maken krijgt, is: hoe gaan we met de kinderen om? Wat vertellen we wel en wat niet? En wat kunnen we aan reacties verwachten?

Leoniek van der Maarel geeft in dit boek tips aan ouders die te maken hebben met kanker in hun gezin: bij een van de ouders of kinderen. Helder en concreet legt ze uit wat je kunt doen om de kinderen goed te begeleiden in deze moeilijke situatie. Ook bedoeld voor leerkrachten, verzorgers en mensen uit de omgeving van het getroffen gezin.

Leoniek van der Maarel is orthopedagoog en begeleidt al jaren kinderen die te maken krijgen met ziekte of verlies in het gezin. Zij werkte onder meer mee aan het KRO-televisieprogramma ‘Liefde voor later’.

Boekentip: ‘Dichtbij de horizon – De kunst van het sterven’ van Henk Veltkamp

In ‘Dichtbij de horizon – De kunst van het sterven’ schrijft Henk Veltkamp over de laatste levensfase. Henk Veltkamp heeft jarenlang als geestelijk verzorger in een ziekenhuis gewerkt en geeft aan ‘dat alle kennis en ervaring’, van waaruit hij schrijft, tweedehands is. Dat wil zeggen: meegekregen en geleerd van anderen.

Het boek besteedt aandacht aan de verschillende aspecten van het sterven, zoals: slecht nieuws, angst voor de dood, voorbereiding, keuzes maken, visies op leven en dood, loslaten en leren leven. Dit alles in het licht van de gedachte ‘Wie leert te sterven, leert te leven ‘ (Michel de Montaigne).

Het boek geeft een bredere kijk op het begrip ’rouw’, dat meestal alleen gebruikt wordt voor de periode na het overlijden van een dierbare. Ook in het laatste levenstraject is er namelijk al sprake van rouw, zowel bij de zieke als bij de naasten. Bij de eerste speelt rouw om verlies van het leven een rol. En bij de naasten gaat het om het naderend verlies van hun dierbare. Visies op leven en dood komen dan vaak spontaan omhoog en kunnen soms ook tot troost zijn. De auteur zegt zich zelf het meest thuis te voelen bij de woorden van de dichter J.P. van Renssen:

Die mij eertijds geschapen heeft
en veilig in het leven bracht,
zal mij, heb ik mijn dag doorleefd,
ook wel geleiden door de nacht. –

Het boek is volgens de schrijver niet alleen bedoeld voor degene die weet ‘ik ga sterven’, maar ook voor andere betrokkenen zoals een partner, kinderen, ouders, familie, vrienden, vrijwilligers in de palliatieve thuiszorg of het hospice en professionele zorgverleners. Op de achterflap staat geschreven dat dit boek ‘een steun in de rug wil zijn voor wie met het naderende levenseinde te maken krijgt, van zichzelf of een ander.’

Dat dit zo moge zijn!

Gettie Kievit

Boekentip: ‘Goeie genade!’ van Mettie Boonstra

“Goeie genade!” Die uitroep ontvalt een mens al snel, wanneer er bij haar, uit het niets, longkanker wordt geconstateerd. De wereld staat dan te wankelen en alle zekerheden zijn opeens flinterdun. Wat een geluk als er toch, met positief resultaat, geopereerd kan worden. Maar wat moet je, als er na een jaar in de andere long eveneens een kwaadaardige tumor wordt aangetroffen en ook die verwijderd moet worden? Je zou toch alle vertrouwen in het leven verliezen?

Maar goddank is er ook die andere “goeie genade”, die kracht van liefde en vriendschap, van een geloof dat de twijfel te boven gaat. Daarmee is die zware tocht niet alleen te dragen, maar zelfs verrijkend te noemen. Dat dubbele spoor voltrok zich in het leven van de schrijfster.

In dit boek wil Mettie Boonstra de ervaringen en gevoelens delen met lotgenoten, die er wellicht gedeelten van zullen herkennen en ook met geliefden en vrienden, tot mogelijke troost en bemoediging in zware dagen.

Mettie Boonstra is één van de nieuwe vrijwilliger voor Als kanker je raakt in Noord-Nederland.

Goeie genade! als Kanker je pad kruist
Mettie Boonstra
isbn 978905263877

Gelezen: Leven met de dood van Leo Fijen

Een boek vol met verdriet, veel verdriet, dat is ‘Leven met de dood’. Verdriet om een lieve partner, om een jonge vader of moeder, maar ook om ouders op leeftijd. En vooral ook verdriet om (soms nog heel jonge) kinderen, pubers en jongvolwassenen. Sommigen zelfs door een gewelddadige dood, een brand of een ramp om het leven gekomen.

Maar ‘Leven met de dood’ is, naast een boek met verdriet, ook een boek vol van leven. De auteur brengt bij rouwenden de vraag ter sprake welke woorden kracht hebben gegeven rond de dood van een dierbare. Ze vertellen welke woorden hen in hun verdriet hebben aangesproken. Rouwdeskundigen delen in dit boek ook gedichten over de dood en verbinden deze aan een persoonlijk verhaal. Ze geven zo gedachten mee over wat wel of niet werkt in het contact met rouwenden.

Rouwdeskundige Marinus van den Berg twijfelt hardop aan wat hij kan zeggen in situaties van grote rouw. Zijn er dan wel woorden die kracht geven en troost bieden, vraagt hij zich af en verwoordt dit onder meer als volgt:

‘Is er dan wel een woord dat licht en je op adem laat komen, als het meest verschrikkelijke je meedogenloos raakt, zijn ze niet, hoe goed ook bedoeld, als een tentje dat even wordt neergezet om even later alweer te worden meegenomen in de koude storm die maar niet tot bedaren komt, het gemis dat niet minder wordt, maar meer.’

‘Of werken woorden soms niet meer en niet minder dan het blazen tegen bevroren ramen om te zien of er toch ergens ’n dageraad daagt.’

Rouwdeskundige Manu Keirse ageert tegen allerlei goedbedoelde adviezen, die mensen zo doodmoe kunnen maken. Hij ziet troosten als een bedding voor verdriet:

‘Troosten is kunnen zwijgen en in een blik, in een aanraking signalen van hoop, veiligheid en vertrouwen laten voelen. Het is samen worstelen, zoeken en hopen. Het is participeren in het verdriet, veeleer dan wegnemen van verdriet. Het is verdriet durven noemen. Troosten is mensen helpen te leven met vragen waarop geen antwoorden zijn. Troosten is geen dam tegen, maar juist een bedding voor verdriet.’ 

Toch blijft het wagen van een poging woorden neer te leggen, die kracht en troost geven, te midden van het verdriet, de moeite waard. Hoe onbeholpen ook, er wordt in woorden verbinding gezocht met de ander. Ook een gedicht aanreiken of achterlaten kan helpend zijn.

En misschien is de mooiste dichtvorm dan wel een gebed. Het gaat in een gebed om verbondenheid met elkaar, met de ander en ook met de Ander. Waar verbondenheid aanwezig is, wordt ‘leven met de dood, ondanks alle verdriet, tot een onmogelijk lijkende mogelijkheid!

Gettie Kievit

Gelezen: Slotcouplet van Sander de Hosson

“Geneeskunde is soms genezen
vaak verlichten
altijd troosten..” (Cicely Saunders)

Zo werkt, vertelt en schrijft longarts Sander de Hosson in zijn boek “Slotcouplet”.
Hij behandelt patiënten met een ongeneeslijke ziekte, mensen die in een laatste levensfase zijn gekomen. Het gaat over sterven, maar vooral over het leven voor het sterven.

Leven vanuit belangrijke waarden. Die je gegeven worden vanuit hulpgevers, die daarop gericht zijn, maar ook voor jou als zieke mens. Ondanks je afhankelijkheid van de medische kennis, medicijnen of behandeling, mag je samen zoeken naar dat wat voor jou als mens van waarde is. En dat beschrijft Sander de Hosson in persoonlijke ervaringen en in veel verschillende verhalen.

Het raakte mij, toen ik hem ‘live’ een keer heb horen vertellen op een symposium over palliatieve zorg. Het laat eens een andere kant zien van de belevingswereld van iemand die zorg over je draagt.
Maar het laat ook de kant zien hoe leven waardevol kan zijn en hoe je als zieke mens, nog kleur kan geven aan je leven. Een boek met verhalen die je ontroeren, je kunnen confronteren, maar ook een nieuwe kijk geven op ziekte, leven en sterven.

Lees niet alle verhalen achter elkaar; dat was voor mij wat teveel; tenslotte is er “voor alles een tijd”. Een boek dat je laat nadenken en al inspireert in de eerste zin van zijn voorwoord: “Leven toevoegen aan de dagen, niet dagen aan het leven”.

Dorien Koetsier

Gelezen: U bent altijd bij mij – van Aukje en Wilkin van de Kamp

“Veel mensen met kanker worstelen na de behandeling met levensvragen. Na de behandeling begint misschien wel de grootste strijd: hoe moet ik ook alweer mijn leven leiden?”, las ik in de Trouw van woensdag 11 april. De dienst geestelijke verzorging van het VUmc in Amsterdam ontwikkelde hiervoor een schrijftraining, waarbij deelnemers een spirituele autobiografie schrijven. “Door het beschrijven van belangrijke momenten uit hun verleden, ontdekken ze weer wie ze zijn en hoe ze de toekomst willen aangaan. Waar gaat het nu ten diepste om?” Na twee jaar van ziekenhuisbezoeken, vertelt een patient, was de behandeling afgerond. “‘Tot volgend jaar’, zeggen ze dan. Ik schrok – ineens stond ik er alleen voor. worstelde met vragen over zingeving en ging het gesprek met God aan. Ik vroeg me steeds vaker af: Als ik doodga, waar ga ik dan heen? De hemel? Ik weet het niet meer, ik heb er helemaal geen beeld meer bij.”

Ook Aukje van de Kamp die een knobbeltje in haar borst ontdekte en zo een langdurig ziektetraject in ging, worstelde met zingevingsvragen. Zij beschrijft al tijdens het ziekteproces hoe ze daar mee omgaat en maakt ons zo ook deelgenoot van (een gedeelte van) haar spirituele autobiografie. Hier volgen enkele treffende citaten over wat ze allemaal ondergaat:

“Onderweg naar het ziekenhuis doemen allerlei scenario’s voor mijn ogen op. Ik wil me maar aan één ding vasthouden en dat is dat God voor me zorgt. Het eerstvolgende uur in het ziekenhuis krijg ik allerlei medische termen te horen. Het enige dat me echt bijblijft, terwijl ik in een waas van tranen voor me uitkijk is, dat ik morgen vόόr twaalf uur moet vertellen of ik een borstbesparende operatie of een amputatie wil.”

“Vrijwel direct nadat ik mijn plekje in de wachtruimte heb ingenomen, kijk ik om me heen en vraag Gods zegen voor al mijn lotgenoten. Ik neem geen deel aan negatieve gesprekken die ik om me heen hoor, maar verdiep me in een boek of tijdschrift dat ik heb meegenomen. Op deze manier kom ik de tijd goed door. De bestraling zelf duurt maar heel even en is niet pijnlijk, maar het hele proces maakt me erg moe.”

“Aan het eind van de serie bestralingen merk ik wel dat mijn huid begint te branden. De plek op mijn borst is erg gevoelig en ik ben blij dat ik de laatste dagen bij thuiskomst kan koelen met een coldpack. Als de laatste drie bestralingen voor me liggen, maak ik een grapje dat ik voor goud ga. Een dagje brons, een dagje zilver en dan is het zover: Ik ga voor goud!”

Het bijzondere van dit boek is dat Aukje het samen met haar man Wilkin heeft geschreven vanuit een bepaald thema: en wel vanuit Psalm 23, de herderspsalm. Elk een eigen onderdeel per hoofdstuk. Wilkin leidt het hoofdstuk in met een overdenking van een versregel uit de psalm en Aukje vult aan met wat ze gedurende de gehele periode meemaakt. De titel van het eerste hoofdstuk is veelzeggend: De Heer is mijn herder, mij ontbreekt niets (Wilkin); Een knobbeltje in mijn borst (Aukje).

Met recht zou je dit boek een geloofsboek kunnen noemen. De auteurs geven weer dat Psalm 23 voor hen een houvast in de storm is geweest: ‘De woorden U bent altijd bij mij hebben ons door deze zware tijd heen gedragen. Een tijd waarin alles onzeker leek te zijn. Maar juist in deze tijd mochten we God van een heel andere kant leren kennen. We ontdekten dat Hij in elk seizoen van ons leven te vertrouwen is. God komt nooit te vroeg en al helemaal niet te laat, want Hij is er altijd!’

Gettie Kievit

Ik heb veel gehad aan het boek ‘Diagnose: kanker. Zoeken naar een weg’ van Stephan de Jong

Bijna 5 jaar geleden kreeg ik de diagnose kanker. Het begon met een bultje dat pijn deed… en dat toch fout bleek te zijn… Ik wist al dat het leven kwetsbaar is, maar toen werd dat heel persoonlijk; mijn eigen leven werd bedreigd… Mijn leven stond stil, mijn agenda werd overgenomen. Een verwarrende en vermoeiende tijd van intensieve behandelingen volgde: operatie, bestralingen, chemokuren en gelukkig voor mij; weer herstellen.

De tijd van behandelingen is een soort overleven. De tijd van herstel, het leven na kanker is anders. Kanker roept veel vragen op, kan een soort innerlijke chaos veroorzaken. Is het niet tijdens de behandelingen dan soms juist in de jaren erna. Je levensweg weer hervinden na kanker kan een zoektocht zijn. Er zijn vaak gevolgen op lichamelijk vlak, werk, relaties, geloof.

Zingeving
Ik heb veel gehad aan het boek: ‘Diagnose: kanker. Zoeken naar een weg’ van Stephan de Jong.
Hij beschrijft hoe de diagnose en de ziekte doorwerken in je leven. Niet alleen lichamelijk maar juist ook psychisch, emotioneel en relationeel. Zingevingsvragen, spirituele vragen komen vaak op als je geconfronteerd wordt met de eindigheid van je leven. De diagnose kanker is levensbedreigend. Waar haal je kracht vandaan? Hoe ga je verder op jouw weg? Of hoe kan je moed houden, het onontkoombare aanvaarden, het leven en geliefden loslaten? Wie ben je, wat is bepalend voor jouw identiteit? Wat is de betekenis van je leven (geweest)? En wat betekenen de verliezen die de ziekte kanker in je leven brengt?

Jouw levensweg
De schrijver put uit een lange Christelijke traditie. Hij geeft geen kant en klare oplossingen. Ieder mens is anders en gaat een eigen weg. Hij zet je aan het denken. In de Christelijke traditie zijn diverse wegen die helpen het vertrouwen op God te vinden of te hervinden. Het boek helpt je in jouw zoektocht van het leven. Wat is echt belangrijk voor jou, waar ervaar je vrede of kracht? Je hebt een ziekte (gehad) maar bent die niet! Als counselor gebruik ik dit boek ook regelmatig omdat hij goede vragen stelt en soms ook de verbeelding gebruikt om je eigen identiteit (weer) te ontdekken.

Kracht
Het boek biedt inzicht in emoties en verbindt die met het geloof en de worstelingen daarin. Elke fase van het ziekteproces komt aan bod. Het gaat ook in op vragen die je hebt als je menselijkerwijs niet meer beter wordt. Wat steeds terugkeert is dat niet wat jij allemaal doet, kan, bezit of wat anderen over jou zeggen, bepalend is voor wie je bent. Je mag (weer) leren rust vinden in de wetenschap Gods schepsel te zijn; gekend, bemind, geliefd. En door zelf, of met goede hulp, antwoorden te vinden op de gestelde vragen kan het leven meer zin krijgen en (her)vind je jouw kracht.

Wijnanda Heslinga – beeldend counselor en kunstenaar

Meer informatie over Wijnanda Heslinga lees je op www.schildertaal.nl
(Onder blog vind je vanaf mei 2013 veel blogs over wat kanker in mijn leven teweegbracht. http://schildertaal.nl/loslaten/)

 

Voor je gelezen: ‘Een niet geplande reis’

Zwaantje las dit boek in de laatste fase van haar leven. Wij mogen 20 boeken uitdelen.

UPDATE: We hebben binnen 1 dag meer dan 20 aanvragen mogen ontvangen voor het boek ‘Een niet-geplande reis, van Annette Hartman. Mooi dat Zwaantje voor zoveel mensen iets kan betekenen in het ziek zijn!
Het is vanaf nu helaas niet meer mogelijk om het boek kosteloos aan te vragen. Het boek is voor iedereen te verkrijgen op: www.pastoralecounseling.org/product/een-niet-geplande-reis/
Verkoopprijs is €9,95

Een bijzondere bijdrage in deze nieuwsbrief van Zwaantje Truin. Zij is geraakt door kanker, heeft een uitgezaaide borstkanker met uitzaaiingen in de hersenen en is nu ongeneeslijk ziek. Een half jaar geleden is zij in het bezit gekomen van het boek ‘Een niet geplande reis’, dat geschreven is door Annette Hartman. Zwaantje voelt zich gezegend dat zij dit boek mocht lezen en wil daarom graag 20 boeken weggeven aan anderen, om hen in hun ziek zijn te bemoedigen en te helpen. Een prachtig gebaar van iemand die weet dat ze in de laatste fase van haar leven is.

Zwaantje Truin is 54 jaar. Ze is getrouwd, heeft 3 kinderen en 2 kleinkinderen. In 2012 werd bij haar borstkanker geconstateerd. Sinds 2015 is dit helaas uitgezaaid. Ze heeft onlangs deelgenomen aan de ontmoetingsdag ‘Zin in leven’. Na afloop hiervan heeft ze contact met ons opgenomen, omdat ze graag in haar ziek zijn de hoop, troost en bemoediging die ze heeft mogen ontvangen, wil doorgeven aan anderen. Zwaantje schrijft hierover het volgende:

‘Ik heb in mijn periode van ziek zijn, mogen ervaren dat God nabij is. De ene keer wat meer dan de andere keer, maar Hij is de rode draad door alles heen. Ik ervaar geloofsvertrouwen. Ik weet dat Hij met mij meegaat! Hij is het is die mij die bovennatuurlijke RUST en VREDE geeft, die alle verstand te boven gaat, ook in deze laatste fase van mijn ziek zijn. Ik zou niet meer zonder willen. Ik wil wat ik gevonden heb graag delen, uit dankbaarheid en tot eer van Hem!!

Ik ben een half jaar terug in het bezit gekomen van het boekje ‘Een niet geplande reis’ van Annette Hartman. Annette Hartman was 37 jaar toen bij haar eierstokkanker werd geconstateerd. In ‘Een niet geplande reis’ vertelt zij over de reis die zij sindsdien gemaakt heeft: een reis die niet gepland was en die voerde langs wegen waar zij liever niet had willen komen. Zij schrijft op een heel makkelijke en fijne manier hoe zij dit beleefd heeft. Met name de weg samen met God hierin. Echt een lotgenote! Zij laat zien wat God in ons leven doet door het lijden heen en moedigt aan om dwars door alles heen God te blijven vertrouwen. Haar gebed is dat iedere lezer hieruit bemoediging mag putten en hierdoor dichter naar God toe mag groeien. Ik herkende heel veel in dit boek en ben echt gezegend hierdoor. Daarom vind ik het belangrijk dat ook andere mensen dit boekje lezen en hierdoor gezegend worden. Annette is echt geleid door God bij het schrijven van dit boek. En ik ben erin geleid om het mogelijk te maken dat dit boekje gratis mag worden verstrekt. Tot eer van Hem!!”

De stichting Als kanker je raakt steunt het initiatief van Zwaantje en vindt het een prachtig gebaar dat zij in haar ziek zijn iets voor anderen wil betekenen. We bevelen van harte het boek ‘Een niet geplande reis’ aan bij eenieder die geraakt is door kanker en mogen namens Zwaantje 20 exemplaren weggeven. Wil je ook bemoedigd worden door dit boek? Stuur dan een mail naar secretaris@alskankerjeraakt.nl o.v.v. je naam en adres. Wij zorgen dan dat het boek kosteloos naar je wordt toegestuurd.

Voor je gelezen: ‘Alles gaat weer voorbij’ door Aaltje van Eunen

Aaltje van Eunen, de auteur van het boek ‘Alles gaat weer voorbij’, heeft ruim een jaar lang een blog bijgehouden over het wel en wee van haar ziekteproces. Na borstkanker kreeg ze (primaire) eierstokkanker. Ook de redactie van ‘Olijfschrift’ van Stichting Olijf (het netwerk van vrouwen met gynaecologische kanker) werd op haar blog geattendeerd. Men besloot één van haar blogs in hun tijdschrift te publiceren. De reden voor deze keuze was vooral de toon: ‘Het was geen klaagzang en ook geen verslag van een ziekte’. Zo kwam het dat Aaltje, naast haar dierbaren en kennissen, soms wel 850 andere bezoekers per dag op haar blog mocht verwelkomen.

In het boek worden haar ervaringen regelmatig afgewisseld met die van haar man, Herman van Bemmel. Hij is voor haar een toegewijd mantelzorger geworden. Zo komt in deze boekbespreking het thema van deze nieuwsbrief ‘Alleen of samen’ op vanzelfsprekende wijze tot uitdrukking. Mensen, die met borstkanker en/of eierstokkanker geconfronteerd zijn, zullen zich gemakkelijk kunnen identificeren met Aaltje en haar man. Bijna geen enkel onderwerp schromen ze aan te snijden. Zakelijke en persoonlijke dingen worden op een betrokken manier beschreven. Het relationele aspect in de omgang met naasten, maar zeker ook in de omgang met artsen, verpleegkundigen, fysiotherapeut, psycholoog en pastor krijgt een belangrijk accent.

De lange weg van ziekzijn roept bij Aaltje ook veel persoonlijke reacties op. Soms heeft ze moeite met het begrip ‘dankbaarheid’. Ze schrijft hier uitvoerig over:

‘Op een of andere manier roept het woord ‘dankbaar’ weerstand op. Dat zal komen doordat het nogal eens om opgelegde dankbaarheid gaat. Je móet dankbaar zijn. Vooral binnen relaties steekt dit nogal eens de kop op. Ik doe zoveel voor jou, je mag weleens dankbaar zijn. In mijn werk (als maatschappelijk werkster, G.K.) kwam ik regelmatig tegen dat familierelaties verstoord waren door die eis van dankbaarheid. Komt nooit meer goed. Want de eiser vindt ook nog eens dat het spontaan moet en dat kun je bij een eis helemaal wel vergeten.

Toch ga ik het woord gebruiken. Ik ben nu vaak zó dankbaar en nog spontaan ook. Het welt zomaar op. Wat dat betreft stijgt de waardering voor de zorg die ik ontvang enorm als ik af en toe alleen gelaten word. Het moet allemaal niet te vanzelfsprekend worden. Hoe zwaar het af en toe ook is, ik word verzorgd, ik ben niet alleen. Ik kan de signalen van mijn lijf volgen omdat ik niets hoef. Er zijn ook mensen die ditzelfde doormaken en alleen zijn, die hulp moeten organiseren als ze het nodig hebben. Om maar te zwijgen over de moeders met een gezin die hier doorheen moeten en er toch ook willen zijn voor hun kinderen.

Maar ook zonder die vergelijkingen ben ik dankbaar voor wat ik ontvang. Kanker is ellende. Chemokuren en een operatie zijn zwaar en belastend. Maar binnen die omstandigheden heb ik geluk en dat waardeer ik. Niks mis met het woord ‘dankbaar ‘, als het maar spontaan mag komen en gaan.’

De schrijfster, die kort voor haar ziekte met pensioen is gegaan, beseft ook terdege dat jonge vrouwen een geheel ander proces doormaken. Zij en haar man hebben in hun leven immers vier kinderen ontvangen. Ook zijn ze in het rijke bezit van kleinkinderen. Kinderloosheid vanwege een noodzakelijke ingrijpende operatie speelt voor hen geen rol.

Op de achterflap van het boek staat te lezen: ‘Doordat het blog zoveel in zich heeft – leven, angst, humor, relativering – is het een heel lezenswaardige blog. Een ontroerend blog ook.’

Het boek is uitgegeven bij Uitgeverij Astoria in Leiden (copyright 2013 Herman van Bemmel).

Gettie Kievit